نقشه سایت | ورود به سیستم | English WebSite
خانه
 
خدمات
 
آشنایی با موسسه
 
منشورات
 
سند راهبردی
 
تماس با ما
 
 

خدمات

حسابرسی عملیاتی
 
حسابرسی عملیاتی

حسابرسي عملياتي فرايند منظم و روشمند ارزيابي اثربخشي، كارايي و صرفه ‌اقتصادي عمليات واحد اقتصادي و گزارش نتايج ارزيابي، همراه با پيشنهادهاي عملي به اشخاص ذيصلاح براي بهبود عمليات است.
سه مؤلفه اثربخشي، كارايي و صرفه اقتصادي اهميت زيادي در حسابرسي عملياتي دارند. اثربخشي، ميزان دستيابي به هدف‌هاست. كارايي نسبت نتايج به‌دست آمده از عمليات(ستانده) به منابع مصرف شده(داده) است. بر اساس اين تعريف، عمليات كارا، عملياتي است كه با استفاده از روش‌هاي بهينه، حداكثر بازده(ستانده) را با صرف حداقل منابع(داده) تأمين كند. صرفه اقتصادي تلاش براي حداقل كردن هزينه تحصيل و استفاده از منابع واحد اقتصادي با حفظ كيفيت مناسب است.
مؤلفه‌هاي حسابرسي عملياتي، تمام ابعاد عمليات واحدهاي اقتصادي را مورد توجه و تأكيد قرار مي‌دهد و موجب ارتقاي پاسخگويي، افزايش بهره‌وري، اصلاح ساختارها، افزايش انضباط مالي و عملياتي، تحول سيستم‌هاي اطلاعاتي و گزارشگري، كاهش هزينه و بهبود مستمر عملكرد واحدهاي اقتصادي مي‌شود.
از اين‌رو، حسابرسي عملياتي از اركان اصلي نظام گسترده مسئوليت پاسخگويي و ابزاري براي شناسايي نقاط قوت و ضعف عمليات واحدهاي اقتصادي در راستاي بهبود عمليات آنها و اطمينان‌بخشي به ذينفعان و عموم مردم است.

هدف‌هاي حسابرسي عملياتي
هدف‌هاي كلي حسابرسي عملياتي عبارتند از:
1- ارزيابي عملكرد
هر حسابرسي عملياتي شامل ارزيابي عملكرد واحد اقتصادي است. ارزيابي عملكرد، مقايسه شيوه انجام فعاليت‌هاي سازمان با هدف‌هاي تدوين شده توسط مديريت يا طرف قرارداد مانند سياست‌هاي سازماني، استانداردها و هدف‌هاي كمي و ساير معيارهاي اندازه‌گيري است.

2- شناسايي فرصت‌هاي بهبود عمليات
منظور از بهبود عمليات، افزايش رعايت صرفه اقتصادي، كارايي و اثربخشي يا تركيبي از اين عوامل است. حسابرسي عملياتي، فرصت‌هاي مشخص براي بهبود را از طريق تجزيه و تحليل، مصاحبه‌ها با افراد(در درون و بيرون واحد اقتصادي)، مشاهده عمليات، بررسي گزارش‌هاي جاري و گذشته، بررسي معاملات، مقايسه با استانداردهاي صنعت، به‌كارگيري قضاوت حرفه‌اي براساس تجربه يا ساير ابزارهاي مناسب شناسايي مي‌كند.
3- پيشنهادهايي براي بهبود عمليات يا لزوم انجام بررسي‌ها و اقدامات بيشتر
نوع، ماهيت و دامنه پيشنهادهاي ارائه شده در جريان حسابرسي عملياتي بسيار متفاوت است. حسابرس در اغلب موارد، مي‌تواند پيشنهادهاي ويژه‌اي را ارائه كند. در ساير موارد، ممكن است بررسي‌هاي بيشتري ضروري باشد كه در اين صورت، حسابرس دلايل نياز به انجام بررسي‌ها و اقدامات بيشتر در اين زمينه را بيان مي‌كند.

ارائه كنندگان خدمات حسابرسي عملياتي
در دنياي امروز، اغلب از حسابرسان(داخلي و مستقل) خواسته مي‌شود تا عمليات واحد اقتصادي را ارزيابي كنند اگرچه ارائه چنين خدماتي توسط حسابرسان، پديده جديدي نيست ليكن تقاضا براي اين نوع خدمات با تأكيد بيشتر بر كارايي، اثربخشي و صرفه اقتصادي عمليات و نتايج حاصل رو به افزايش است.
حسابرسان مستقل با افزايش مهارت‌هاي فني مانند توانايي تجزيه و تحليل، يافتن واقعيات و گزارش‌دهي، براي انجام حسابرسي عملياتي در موقعيت برتري نسبت به ديگران قرار دارند. در نتيجه، به دليل دارا بودن مهارت‌هاي كاربردي خاص، آشنايي با عمليات تجاري و اهميت درخور ملاحظه ارتباط بين كنترل‌هاي مالي و عملياتي، از آنان براي ارائه خدمات حسابرسي عملياتي دعوت مي‌شود.
حسابرسي عملياتي و مالي در بسياري از مراحل كار، از جمله موارد زير شبيه يكديگرند:
• برنامه‌ريزي، كنترل و سرپرستي.
• شناسايي واقعيت‌ها، تجزيه و تحليل و مستندسازي.
• تدوين و ارائه پيشنهادها.
• گزارشگري نتايج.
حسابرسان مستقل، به دليل تحصيلات و تجربيات خود با هر يك از مراحل كار پيشگفته آشنا هستند و از صلاحيت حرفه‌اي لازم براي انجام حسابرسي عملياتي برخوردارند.

نقش حسابرسي عملياتي در اقتصاد كشورها
در سال‌هاي اخير، كانون توجه و دامنه بسياري از خدمات حسابرسي‌ در بخش عمومي و خصوصي دستخوش دگرگوني‌هايي شده است و از آنجا كه صورت‌هاي مالي به تنهايي پاسخگوي نيازهاي اطلاعاتي مديريت نيست، مديران در بخش‌هاي خصوصي و دولتي به دنبال كسب اطلاعات بيشتر به منظور ارزيابي و قضاوت در مورد كيفيت عمليات و پيشرفت‌هاي عملياتي هستند و در نتيجه ايجاد چنين زمينه‌هايي، نياز و ضرورت وجود فنون حسابرسي عملياتي براي ارزيابي اثربخشي، كارايي و صرفه اقتصادي عمليات به نحو چشم‌گيري افزايش يافته است.
در دنياي امروز، انجام حسابرسي عملياتي، ارائه خدمات جديد محسوب نمي‌شود و هر روز حسابرسان با درخواست‌هاي روزافزوني از جانب متقاضيان در بخش‌هاي دولتي و خصوصي براي انجام حسابرسي عملياتي روبه‌رو هستند.
بررسي علل درخواست روزافزون مديران براي دريافت خدمات حسابرسي عملياتي نشان مي‌دهد كه دو موضوع زير، بستر مناسبي را براي انجام حسابرسي عملياتي فراهم كرده است:

• هدايت مديران براي توجه بيشتر به رعايت اثربخشي، كارايي و صرفه اقتصادي در واحدهاي اقتصادي.
• ارتقاي تجربيات حسابرسان مستقل در زمينه تشخيص و يافتن واقعيت‌هاي موجود در حسابرسي مالي و مشاوره مديريت و ارائه رهنمودهاي لازم به مديران.

در اين فرايند، در برخي از قراردادهاي خاص كه حسابرسان مستقل به تخصص‌هاي اضافي نيازمندند، آنان مي‌توانند اين نيازها را برطرف كنند يا از ساير صاحبنظران، موسسه‌‌هاي مشاوره يا ساير منابع در اين زمينه‌ها استفاده كنند. داشتن يا توان كسب صلاحيت لازم براي شناسايي واقعيات و تجزيه و تحليل مورد نياز در عمليات خاص مورد بررسي، از اهميت زيادي برخوردار است.

سند راهبردي مديريت حسابرسي عملياتي
سند راهبردي مديريت حسابرسي عملياتي موسسه حسابرسي مفيد راهبر به شرح زير است:

1- چشم‌انداز
همطراز با موسسات حسابرسي برتر در سطح خاورميانه از نظر ارائه مطلوب خدمات حسابرسي عملياتي در افق ده‌ساله.

2- مأموريت
ارائه حسابرسي عملياتي بر اساس قوانين، مقررات و اصول و ضوابط حرفه‌اي به واحدهاي مورد رسيدگي و درخواست‌كنندگان اين خدمات، فرهنگ‌‌سازي ارتقا و بهبود عملكرد در واحدهاي مورد رسيدگي و نيز توسعه و توانمندسازي منابع انساني براي ارائه اين خدمات.

3 - ارزش‌ها
1-3- رعايت شئون و اخلاق اسلامي.
2-3- پاي‌بندي به قوانين و استانداردهاي حرفه‌اي.
3-3- توسعه و مشاركت منابع انساني.
4-3- مشتري‌مداري اصول‌گرايانه.
5-3- مسئوليت پذيري و پاسخگويي.
6-3- نظم و انضباط.
7-3- استقلال و بي‌طرفي.
8-3- صداقت و درستكاري.
9-3- شفافيت.
10-3- فساد ستيزي.
11-3- امانت‌داري و رازداري.

4-اهداف كلان
1-4- ارتقاي كارآئي، كيفيت و مطلوبيت حسابرسي عملياتي مؤسسه و تسريع در ارائه به‌ موقع گزارش‌ها.
2-4- افزودن توان كاري مؤسسه براي برآوردن نيازهاي ذينفعان و واحدهاي مورد رسيدگي و دستگاه‌هاي متقاضي.
3-4- تسهيل پاسخگويي، بهبود كيفيت و عملكرد، انضباط مالي و سازوكار اداره امور در دستگاه‌هاي متقاضي خدمات.

5-راهبردها
1-5- ارائه مطلوب خدمات حسابرسي عملياتي.
2-5- توسعه بازار خدمات حسابرسي عملياتي.
3-5- كاهش هزينه و افزايش كيفيت خدمات حسابرسي عملياتي.
4-5- مشتري‌مداري اصول‌گرايانه.
5-5- توسعه و توانمندسازي منابع انساني.

6-برنامه‌هاي كلان
1-6- فرهنگ‌سازي لزوم بهبود و ارتقاي عملكرد مديران در واحدهاي اقتصادي.
2-6- برگزاري همايش‌ها، كارگاه‌هاي آموزشي، جلسات توجيهي و كميته‌هاي هماهنگي براي معرفي توانايي‌‌هاي مؤسسه براي انجام خدمات حسابرسي عملياتي با هزينه پايين و كيفيت بالا و حفظ استقلال حرفه‌اي و كاهش فاصله انتظارات براي مشتريان بالقوه و بالفعل.
3-6- افزايش ارتباط كاري با مديريت واحدهاي مورد رسيدگي و ارائه كمك و مشورت براي رفع مشكلات مطروحه و حساسيت به نياز ذينفعان.
4-6- دستيابي و استفاده از فناوري‌ها در زمينه حسابرسي عملياتي .
5-6- برنامه‌ريزي براي توسعه منابع انساني با تأكيد بر رعايت اخلاق و رفتار حرفه‌اي و عملكرد تخصصي و تلاش براي افزايش رضايت‌مندي شغلي همكاران.
6-6- انجام تحقيقات در زمينه‌هاي مرتبط با حسابرسي عملياتي .
7-6- ارتباط با انجمن‌ها، مجامع و مؤسسات حرفه‌اي داخلي و خارجي و حضور مؤثر در اركان و كميته‌هاي فني و حرفه‌اي آنها.

اقدامات موسسه حسابرسي مفيد راهبر

موسسه حسابرسي مفيد راهبر در فرهنگ‌سازي، اشاعه و اجراي حسابرسي عملياتي در ايران پيشقدم بوده و اقدامات موثر زير را به‌عمل آورده است:
• تشكيل واحد حسابرسي عملياتي در نيمه اول سال 1374.
• تشكيل كميته تخصصي حسابرسي عملياتي در مهر ماه 1374.
• برگزاري اولين سمينار حسابرسي عملياتي در ايران در آذرماه 1375.
• انتشار كتاب حسابرسي مديريت در بخش عمومي در آذرماه 1375.
• برنامه‌ريزي و اجراي پروژه‌هاي مرتبط با بهبود عملكرد و تعالي سازماني واحدهاي مورد رسيدگي از سال 1376.

با ياري خداوند متعال و با بهره‌گيري از نيروهاي كارامد و توانمند، از ابتداي سال 1387 فعاليت‌ها و اقدامات مديريت حسابرسي عملياتي موسسه حسابرسي مفيد راهبر در راستاي اهداف راهبردي، ارزيابي عملكرد شركت‌ها، سازمان‌ها، نهادها و بنيادها و ارائه پيشنهادهاي عملي به منظور بهبود مستمر عمليات آنها مجدداً احيا و تشديد شده و ان‌شاءاله ادامه خواهد داشت.